Bạn đã biết hết các cách buộc dây leo núi chuẩn kỹ thuật chưa? Việc buộc sai nút có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ an toàn khi leo. Dưới đây là những kỹ thuật nút dây cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng mà bạn cần nắm chắc.
Tầm quan trọng của việc buộc dây leo núi đúng kỹ thuật
Trong leo núi thể thao, sợi dây là sinh mệnh của bạn. Và mối liên kết giữa bạn và sợi dây đó chính là nút thắt. Một nút thắt sai có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc. Vì vậy, việc học và thực hành cách buộc dây leo núi đúng kỹ thuật là ưu tiên an toàn số một, quan trọng hơn bất kỳ yếu tố nào khác.
Việc nắm vững các nút thắt an toàn không chỉ giúp bạn tự tin hơn mà còn:
- Đảm bảo kết nối vững chắc nhất giữa người leo và hệ thống bảo hiểm.
- Phòng tránh các sự cố tuột dây, lỏng nút thắt khi chịu tải trọng.
- Giúp việc kiểm tra an toàn (buddy check) trở nên nhanh chóng và chính xác.
Đừng bao giờ xem nhẹ kỹ năng này. Một nút thắt đúng là nền tảng cho một chuyến đi thành công và an toàn.

Hướng dẫn chi tiết 3 nút thắt leo núi cơ bản và an toàn nhất
Có hàng chục loại nút thắt khác nhau, nhưng đối với người mới bắt đầu, chỉ cần thành thạo 3 nút thắt dưới đây là bạn đã có thể tự tin tham gia vào các hoạt động leo núi cơ bản.
Nút số 8 kép (Figure-Eight Follow-Through Knot)
Đây là “tiêu chuẩn vàng” trong leo núi, nút thắt quan trọng nhất mà mọi người leo núi phải biết. Nó được sử dụng để liên kết dây thừng leo núi vào đai an toàn (harness) của người leo.
Đặc điểm: Cực kỳ chắc chắn, chịu tải tốt, không bị tuột và dễ dàng nhận biết bằng mắt thường để kiểm tra xem đã thắt đúng hay chưa.
Cách thực hiện:
- Bước 1 (Tạo nút số 8 đơn): Lấy một đoạn dây dài khoảng một sải tay. Gập đôi đoạn dây lại và tạo một vòng tròn. Luồn đầu dây qua vòng tròn đó để tạo thành một hình giống số 8.
- Bước 2 (Luồn dây qua đai an toàn): Luồn phần đuôi dây qua cả 2 vòng của đai an toàn (vòng eo và vòng chân).
- Bước 3 (Vẽ lại nút số 8): Dùng chính đuôi dây đó, đi ngược lại theo đúng đường đi của nút số 8 đơn bạn vừa tạo. Hãy đảm bảo bạn đi song song và không cắt chéo qua các sợi dây khác.
- Bước 4 (Siết chặt và hoàn thiện): Kéo đều cả 4 sợi dây để nút thắt được siết chặt và các vòng dây nằm song song, gọn gàng. Đuôi dây thừa ra phải dài ít nhất 15cm.
Việc nắm vững cách buộc dây leo núi bằng nút số 8 là yêu cầu bắt buộc đầu tiên.

Nút thuyền chài (Clove Hitch)
Nút thuyền chài là nút thắt cực kỳ hữu dụng để buộc dây vào một điểm neo (anchor) hoặc khóa an toàn (carabiner) một cách nhanh chóng.
Đặc điểm: Thắt rất nhanh, dễ dàng điều chỉnh độ dài của dây mà không cần tháo nút, giữ chắc khi chịu tải từ cả hai phía.
Cách buộc nút thuyền chài thứ 1:

- Bước 1: Đặt đoạn dây qua vật cần neo hoặc buộc.
- Bước 2: Quấn đoạn dây qua vật cần neo một vòng.
- Bước 3: Sau khi quấn vòng đầu tiên, quấn đoạn dây một vòng nữa, đi qua vòng đầu tiên.
- Bước 4: Đẩy đoạn dây đi qua vòng thứ hai mà bạn vừa tạo, tạo thành một hình chữ X.
- Bước 5: Kéo chặt nút bằng cách kéo cả hai đầu của dây.

Cách buộc nút thuyền chài thứ 2:

- Bước 1: Đặt dây qua vật thể hoặc cột mà bạn muốn buộc.
- Bước 2: Lấy một đoạn dây và đặt qua dây chính, tạo thành một vòng tròn.
- Bước 3: Tiếp theo, lấy đoạn dây này và đưa qua dây chính lần nữa, tạo thành một vòng tròn khác.
- Bước 4: Kéo chặt hai vòng tròn để hoàn thành nút thuyền chài. Đảm bảo nút thuyền chài chặt và an toàn.

Đây là một trong những kỹ thuật leo núi giúp bạn thao tác nhanh và an toàn tại các trạm nghỉ.
Nút số 9 (Figure-Nine Knot)
Nút số 9 là một biến thể của nút số 8, được sử dụng trong một số trường hợp cần một nút thắt lớn hơn và chắc chắn hơn.
- Đặc điểm: Chắc chắn hơn nút số 8, nhưng có thể khó tháo hơn sau khi chịu tải trọng lớn.
- Cách thực hiện: Tương tự như cách tạo nút số 8 đơn, nhưng thay vì xoay một vòng, bạn xoay thêm nửa vòng nữa trước khi luồn đuôi dây qua vòng chính.

Những lưu ý vàng để đảm bảo an toàn khi buộc dây
Thực hiện đúng cách buộc dây leo núi chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại nằm ở việc kiểm tra và tuân thủ các nguyên tắc an toàn.
- Luôn kiểm tra chéo (Buddy Check): Trước khi leo, hãy kiểm tra nút thắt của bạn và nhờ bạn đồng hành kiểm tra lại. Ngược lại, bạn cũng phải kiểm tra cho họ.
- Để đuôi dây đủ dài: Đuôi dây thừa sau khi thắt nút phải dài tối thiểu bằng chiều rộng lòng bàn tay của bạn (khoảng 15cm) để đảm bảo nút không bị tuột.
- Thắt nút gọn gàng: Các sợi dây trong nút thắt phải nằm song song, không bị xoắn hay chồng chéo lên nhau. Một nút thắt gọn gàng sẽ chịu lực tốt hơn.
- Thực hành thường xuyên: Hãy thực hành các cách buộc dây leo núi này cho đến khi bạn có thể thắt chúng một cách thuần thục, chính xác ngay cả khi nhắm mắt.
- Học từ chuyên gia: Cách tốt nhất để học là dưới sự hướng dẫn của người có kinh nghiệm leo núi hoặc tham gia các khóa học chuyên nghiệp.

Xem thêm: Tổng hợp đầy đủ kinh nghiệm leo núi an toàn cho người mới
Kết luận
Việc nắm vững cách buộc dây leo núi là kỹ năng nền tảng, quyết định trực tiếp đến sự an toàn của bạn. Đừng bao giờ chủ quan hay thực hiện một cách qua loa. Hãy dành thời gian thực hành 3 nút thắt cơ bản trên để chúng trở thành phản xạ tự nhiên. Một nút thắt đúng không chỉ là một kỹ thuật, đó là sự tôn trọng bạn dành cho môn thể thao này và cho chính sinh mệnh của mình.
Đừng quên theo dõi chuyên mục “Leo núi” tại Thể thao ngoài trời để cập nhật những bài viết chuyên sâu và đầy cảm hứng về thế giới leo núi!